Nieuwsartikelen Nationale Bijenstrategie nieuw

24 november 2025. - De Holthurnsche Hof is een bijzonder natuurgebied op de stuwwal bij Nijmegen en Berg en Dal. In de jaren 1970 werd hier een grote populatie ontdekt van de eikenzandbij, een zeer zeldzame soort die afhankelijk is van eikenstuifmeel. Deze populatie werd in de loop der jaren steeds kleiner en leek op den duur zelfs geheel verdwenen. Na een afwezigheid van 25 jaar is de eikenzandbij toch weer teruggevonden in het gebied. Een mooie opsteker voor het bijvriendelijke beheer dat hier al enkele jaren plaatsvindt.

13 november 2025. - Omdat de Basisgids Hommels sinds dit voorjaar uitverkocht was, is gewerkt aan een licht gewijzigde herdruk. De boshommel is hierin opgenomen als nieuwe soort. Ook zijn vele tekeningen van Jeroen de Rond toegevoegd. Wij hopen dat hiermee nog meer mensen straks van hommels kunnen gaan genieten! 

17 maart 2025. - Kroondomein het Loo is al sinds 1684 in bezit van de Nederlandse koninklijke familie. Het is met een oppervlakte van 10.400 hectare het grootste aaneengesloten landgoed in Nederland. De Oranjes hebben zich op dit landgoed door de jaren heen regelmatig beziggehouden met de jacht op groot wild, zoals zwijnen en herten. Insecten kregen hierbij aanzienlijk minder aandacht, zodat over de wilde bijen- en zweefvliegenfauna van dit Kroondomein nog weinig bekend was. Op verzoek van het Kroondomein heeft EIS Kenniscentrum Insecten in 2022 en 2023 een onderzoek uitgevoerd naar de bijen en zweefvliegen van het gebied. De resultaten zijn nu vastgelegd in een rapportage.

4 februari 2025. - De zwarte sachembij komt in Nederland vooral in Limburg voor. Daarbuiten zijn slechts enkele geïsoleerde populaties. In één van die populaties is nu onderzoek gedaan naar de voedselplanten van deze bij. Hieruit blijkt dat de zwarte sachembij in deze populatie graag stuifmeel van hondsdraf verzamelt, maar ook van diverse andere plantensoorten. Variatie in bloemaanbod lijkt belangrijk voor deze soort.

3 februari 2025. - Binnendijken zijn plaatselijk bijzonder rijk aan insecten. Daar werd in 2023 op in gegaan in een eerste artikel in De Levende Natuur. Nu is een tweede artikel verschenen waarin wordt toegelicht welke factoren een dijk meer of minder aantrekkelijk maken voor insecten.

23 januari 2025. - Het Bijenlandschap van Groene Cirkels werd opgestart in 2015. Vele partijen sloegen de handen ineen om een bijvriendelijk landschap te ontwikkelen in de Zuid-Hollandse regio rond Leiden, Alphen aan den Rijn en Zoetermeer. In dit zelfde jaar startte ook een monitoring  van bijen en zweefvliegen in deze regio. In 2024 werd deze monitoring voor de vierde maal uitgevoerd. Hoe gaat het met de bijen en zweefvliegen in het Bijenlandschap, 10 jaar na de oprichting?

3 oktober 2024. - Staatssecretaris Rummenie van LVVN heeft deze week besloten de Rode Lijst Zweefvliegen alsnog officieel  in de Staatscourant te publiceren. Deze Rode Lijst werd eerder dit jaar door EIS Kenniscentrum Insecten in samenwerking met het Centraal Bureau voor de Statistiek opgesteld. Hieruit bleek dat bijna de helft (46 %) van alle soorten zweefvliegen een bedreigde status kreeg. 

23 september 2024. - De akkerhommel is een van de meest algemene hommelsoorten in Nederland die in bijna elke tuin voorkomt. Toch weten we vrijwel niets over de plekken waar de koninginnen van deze soort overwinteren.

12 juli 2024. - In de zomer plaatsen imkers grote aantallen honingbijkasten rond de Biesbosch om te profiteren van de massadracht van reuzenbalsemien. Hierbij wordt vaak aangenomen dat de grote aantallen honingbijen geen probleem vormen voor wilde bestuivers, omdat de honingbijen uitsluitend de exotische reuzenbalsemien zouden bezoeken. Open vraag was evenwel of deze aanname klopt. 

17 juni 2024. - Een bosje in een veenweidegebied en museumpark Archeon. Hier werd de meerjarige groefbij voor het eerst in Nederland ontdekt. Geen typische plekken voor deze zuidelijke bijensoort, die van droogte en warmte houdt. Toch is te verwachten dat we de meerjarige groefbij de komende jaren vaker in ons land gaan zien. Dat is leuk, want deze bij houdt er een heel bijzondere, meerjarige levenswijze op na.

Bijna de helft van onze zweefvliegen is bedreigd of zelfs al verdwenen uit Nederland. Dit blijkt uit het Basisrapport voor de Rode Lijst Zweefvliegen 2023, die de minister voor Natuur en Stikstof onlangs aan de Tweede Kamer zond. De resultaten stemmen droevig. 

16 april 2024. - Het aantal soorten zweefvliegen dat uit ons land verdwijnt, was de afgelopen dertig jaar veel hoger dan daarvoor. Er is een scherpe trendbreuk begin jaren 90, wat samenvalt met de grootschalige introductie van insecticiden als neonicotinoïden. Voor bijen is het tempo waarin soorten verdwijnen constant. Dit blijkt uit een nieuwe studie.

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 1

Nesthulp bieden kan heel aardige educatieve mogelijkheden opleveren. Voorbeelden worden gegeven.Ook onderzoek naar de gebruikers van die hulp kan nog veel opleveren. Ook daarvoor worden enkele suggestiesgedaan. Een aantal tips voor het maken van foto’s sluiten dit hoofdstuk af.

Bijen en wespen kunnen ten prooi vallen aan spinnen. Krabspinnen liggen dikwijls op de loer op bloemen.Wielwebspinnen spinnen hun webben in de vliegroutes van bijen en wespen, soms zelfs direct voor denestblokken. Zesoogspinnen betrekken graag aangeboden nestgangen en vinden er hun voedsel met struikeldraden.Enkele soorten springspinnen kunnen worden aangetroffen op nestblokken, waar ze zeldenbijen of wespen, maar veel vaker (parasitaire) vliegen buitmaken. Ze wonen ook in de gangen. Af en toe kan een trechterspin haar omvangrijke vangnet spinnen in de directe nabijheid van nestplaatsen.

Verschillende insecten profiteren van het afval in bijen- en wespennesten, waaronder enkele ‘reuzen’ onderde zweefvliegen en een spekkever. Ook leven in de bewoonde gangen van nestblokken dikwijls mijtendie meeliften met bijen en wespen. Mijten kunnen opruimers zijn, maar ook profiteurs van aangelegdevoedselvoorraad. Enkele bijen en wespen hebben speciale plekken op hun lichaam om voor hen nuttigemijten te vervoeren. Oorwormen bewonen en bevuilen dikwijls gangen die te vochtig zijn. Mieren en socialewespen stelen wel eens van de voedselvoorraad die bijen of wespen aanleggen. Vogels als mezen en spechten kunnen vernielend huishouden op de bovengrondse nestplaatsen van bijen en wespen.

Er bestaan veel soorten insecten die als vijanden van bijen of wespen kunnen worden gezien. Enkele graafwespenverlammen volwassen bijen als voedsel voor hun larve en maken daarvoor eigen nestkamers. Demeeste parasitaire soorten insecten ontwikkelen zich echter in de nesten van de (solitaire) bijen en wespenten koste van het daar binnengebrachte voedsel of de larve die zich daaruit heeft ontwikkeld. Er zijn diversesoorten vliegen, waaronder rouwzwevers, die zich gespecialiseerd hebben op het leven van het broedvan bijen. Ook enkele soorten oliekevers en mierkevers planten zich voort ten koste van bijennesten. Maarde overgrote meerderheid van de parasieten bestaat uit wespen als goudwespen, knotswespen en sluipwespen.Het hoofdstuk sluit af met de bespreking van waaiervleugeligen, die als echte parasieten in het lichaam van bijen en wespen leven.

Ook insecten moeten slapen en schuilen voor slecht weer. Dit doen ze op uiteenlopende plekken. Bijen enwespen vinden dikwijls onderdak in hun nestgangen. Sommige slapen in of op bloemen, wat soms totslaapgezelschappen leidt. Andere slapen graag met de kaken vastgeklemd aan een plant. Dit hoofdstukbespreekt diverse voorbeelden van insecten die in nestblokken slapen en schuilen. Dit zijn niet alleen devrouwtjes die er nestelen, maar ook mannetjes, zelfs van soorten die in de grond nestelen. Blokhoofdwespen, zeefwespen, knoopwespen en de kameelhalswesp zijn voorbeelden van deze categorie.